Waar het vroeger in het Eemskanaal een komen en gaan was van boten met veel bedrijvigheid langs de kades, daar neemt nu de woonfunctie hand over hand toe. De loskade aan de zuidzijde van het kanaal heeft nog de industriële uitstraling van vroeger, maar de bewoners zochten naar mogelijkheden om te vergroenen en namen contact op met de gemeente. Door de bodemgesteldheid was het verwijderen van de stelconplaten en het aanbrengen van tuingrond niet mogelijk, maar het plaatsen van vier bloembakken hoorde wel tot de mogelijkheden. De bakken staan er nu nog verwachtingsvol bij, maar volgende week gaan de planten er al in! De bewoners zorgen straks voor het onderhoud van de planten.





Wie haalt de meeste tegels uit de stad en vervangt deze voor groen? Op 30 maart start, als de coronamaatregelen het toelaten, het NK Tegelwippen dat tot 30 september duurt. In 2020 gingen tijdens de eerste editie van het NK Tegelwippen Amsterdam en Rotterdam de strijd aan. Dit jaar wordt het grootser, heel Holland wipt! Groningen doet mee en is gekoppeld aan Leeuwarden. Naast Groningen en Leeuwarden doen Oosterhout, Tiel, Haarlemmermeer, Breda vs. Tilburg en Amsterdam vs. Rotterdam al mee en dat worden er ongetwijfeld nog veel meer. Zorg vast dat je met je buren klaarstaat, want er is werk aan de winkel en voor één gemeente valt er zelfs de prestigieuze Gouden Tegel te winnen!

Sledemennerstraat na het weghalen van heel veel tegels

Een gemeente met meer inwoners kan makkelijker winnen bij een telling met het absolute aantal tegels. Daarom wordt het aantal gewipte tegels gedeeld door het aantal inwoners per gemeente.

Het NK Tegelwippen maakt deel uit van een reeks activiteiten die de komende twee jaar plaatsvinden, met als doel het vergroenen van tuinen. De activiteiten worden georganiseerd door een groot aantal groene organisaties. Zij hebben de handen ineengeslagen om de Nederlandse tuinen klimaatbestendiger te maken en de biodiversiteit te bevorderen – samen met de inwoners. Aangesloten organisaties zijn onder andere: Stichting Steenbreek, Tuinbranche Nederland, IVN, Samen Klimaatbestendig, vereniging GDO (Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling), Ons Water, Koninklijke Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners, NL Greenlabel en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.


Tijdens de Klimaatadaptatieweek die in januari plaatsvond in Groningen, werden mensen opgeroepen om met creatieve ideeën te komen voor een snel op te zetten actie ten gunste van het klimaat. Agnes Bakker liep al een tijdje rond met het idee van een BIJbliotheek en vond dit een perfecte kans om er ook echt iets mee te gaan doen. Een BIJbliotheek is een een mini-bieb met daarin de juiste informatie over hoe je je omgeving kunt vergroenen in een plek waar bijen blij van worden. Naast de juiste boeken vind je ook goede stekjes en goede inheemse zaadjes.

Ze diende het idee in en het werd meteen omarmd door bewoners en dus ook gerealiseerd: in de wijk Laanhuizen is in samenwerking met de bewoners de eerste BIJbliotheek met BIJkletsbank geplaatst. Deze zijn ontworpen en gemaakt door Jeroen Kluitenberg van Kluit & Berg.

We zien dat veel mensen hun tuin willen vergroenen, maar vaak niet de voor de natuur gewenste planten plaatsen. De BIJbliotheek kan hierin voorzien. Ook kan er deelgereedschap aan het biebje worden gehangen en kun je er een BIJkletsbankje bijplaatsen voor de sociale interactie in de buurt.

Door Anne Stalinski is hierover deze flyer met pakkende illustraties ontworpen.

We zouden graag zien dat er op meer plekken in de stad een BIJbliotheek komt. Natuurlijk het liefst door inwoners zelf opgepakt. Om het te stimuleren heeft de gemeente geld beschikbaar gesteld. Niet om het Biebje en het bankje te realiseren, maar wel om de juiste inhoud te leveren wanneer dit is opgepakt en gemaakt door een buurtinitiatief. Dus een BIJbliotheek-pakket! Ben je benieuwd naar dit BIJbliotheek-pakket? Reageer dan op dit bericht, dan nemen wij contact met je op.

De Oosterpoort is een onder studenten populaire, compacte wijk met relatief veel kleine oudere woningen en weinig groen, op de prachtige ecologische buurttuin na natuurlijk. Gelukkig is Team Groen van Oosterpoort Duurzaam actief aan de slag gegaan om de buurt te vergroenen. Om dat structureel goed aan te pakken hebben ze zelf twee fraaie kleurenfolders gemaakt: eentje over geveltuinen met handige tips over onderhoud en de keuze van planten en eentje over groene daken voor woningen in de Kwintlaan en de Blekerslaan. Het printen van de folders is natuurlijk begrotelijk. Steenbreek Groningen denkt graag mee met groene initiatieven van bewoners. Team Groen vroeg ons of we de folders wilden printen. Daar werken we dan aan mee. Voor ons is dat een kleine moeite en zo houden we de vaart in het vergroenen van onze gemeente.

Anke van der Heide, lid van Team Groen, hoopt op veel respons: ‘Iedereen kan op zijn eigen manier een kleine bijdrage leveren aan meer groen of duurzaamheid. De ene bewoner legt een geveltuin aan, terwijl de andere bewoner de straat schoonveegt. Je kan al in je eigen tuin beginnen. Denk niet te groot of te moeilijk, maar bedenk vooral wat je wel kan doen.’ Bewoonster Annemiek Vos van Kwintlaan over de keuze voor een groen dak: ‘Al jaren willen wij erg graag een groen dak op ons huis. Het lijkt me een geweldig gezicht: een dak vol bloemen en mossoorten, dat isoleert, goed is voor de biodiversiteit en zorgt voor een betere waterhuishouding. Daarbij gaat ons bitumen dak ook nog eens twee keer zo lang mee! We hebben net twee jaar geleden ons dak vernieuwd en dus is dit een heel goed moment om de koe bij de hoorns te vatten.’

Zoals eigenlijk altijd geldt ook hier weer: als de bewoners het initiatief nemen om hun wijk groener en leefbaarder te maken is er veel mogelijk en helpt de gemeente graag een handje. Kijk hier voor meer informatie over de subsidieregeling voor een groen dak en hier voor meer informatie over geveltuinen en boomspiegels.









Op 1 februari organiseerden Natuur- en duurzaamheidseducatie (NDE) en Groningen Klimaatbestendig een goed bezochte webinar over het vergroenen van schoolpleinen. Daarin kwamen vragen aan de orde als wat een groen en klimaatbestendig schoolplein is (door Adisa Haurdic), hoe de gemeente kan helpen (Martijn Schuit) en hoe de Brederoschool het heeft aangepakt (Marike Venema). De negatieve gevolgen van de klimaatverandering zijn bekend: extreme weerssituaties met hittegolven, hoosbuien, droogte, hitte-eilanden en hittestress. Dat kan niet alleen tot gevaarlijke situaties leiden (denk daarbij bijvoorbeeld ook aan het uitvallen van nutsvoorzieningen), maar ook tot gezondheidsschade voor vooral kwetsbare groepen als ouderen en kinderen. Martijn vertelde dat uit een modelmatige studie blijkt dat in de gemeente Groningen een 40-tal basisscholen en kinderopvanglocaties te maken gaan krijgen met een directe gevoelstemperatuur van boven de 35 graden.

vergroend schoolplein Brederoschool (foto: copyright IVN Noord)

Gelukkig is daar wat aan te doen, zoals Adisa in het algemeen en Marike voor de Brederoschool lieten zien. De gemeente vindt gezondheid en veiligheid uiteraard heel belangrijk en heeft van het vergroenen van schoolpleinen een project gemaakt. Een groen schoolplein is niet alleen een koeler en biodiverser schoolplein, maar stimuleert ook nog eens de creativiteit van de kinderen (en vast ook van de leraren) en vermindert pestgedrag doordat er veel meer afleiding is. De Brederoschool is al langer een duurzame school en is doorgegroeid naar een klimaatadaptief schoolplein. Daarbij is bij het ontwerp dankbaar gebruikgemaakt van de inbreng van de kinderen. Die wilden nog altijd kunnen sporten, maar ook veel groen langs de randen, bomen, een moestuin, een regenton en zelfs een egelsnelweg via de composthoop. IVN heeft educatieve opdrachtbordjes ontwikkeld voor op het plein bij bomen, vogelhuisjes, regentonnen, moestuin en de gevelvergroening. Daarnaast gaat IVN nog een training op maat geven hoe je dit ‘buitenlokaal’ maximaal in kunt zetten voor de leerlingen.

Duur hoeft het allemaal niet te zijn, zo bewijst de zithoek met boomstammen (‘de plantsoenendienst regelt het!’). En zoals Marike zei: wethouder Chakor komt graag langs om de opening een officieel en feestelijk tintje te geven.

Wethouder Glimina Chakor opent groen schoolplein van de Brederoschool

Martijn maakte ten slotte duidelijk dat er in het kader van Steenbreek al een paar subsidiemogelijkheden zijn voor het aanschaffen van regentonnen en het aanleggen van groene daken, maar dat er momenteel ook gewerkt wordt om het geld dat voor de uitvoering van de klimaatagenda beschikbaar is, ook voor het vergroenen van schoolpleinen in te zetten.

Jurian Bajema van de dienst Stadsbeheer leidde de webinar soepeltjes in goede banen.

De EO is eind vorig jaar begonnen met een campagne om meer bomen te planten. De campagne was aanvankelijk gericht op het aanleggen van nieuwe bossen, maar richt zich nu ook op het planten van bomen in de eigen leefomgeving. Bomen planten in je eigen leefomgeving zorgt voor een gezondere en prettigere plek. In de uitzending van 8 maart komt straks ook de Groningse Roelke aan het woord en zien we haar een boom planten. Van de gemeente heeft ze in het kader van de actie ‘Nieuwe dag, Nieuwe boom‘ gratis een boom gekregen. Ze heeft gekozen voor een Perzisch ijzerhout, die in het voorjaar prachtig rood bloeit. Roelke: ‘De meeste mensen houden van wonen in een groene omgeving omdat ze daar blij van worden, gelukkig van worden. Het doet iets met je gezondheid en met je welzijn. Ik word er heel blij van en ga er elke dag van genieten en heel goed voor zorgen.’

Als u wilt zien hoe Roelke de Perzisch ijzerhout in haar tuin plant, dan kan dat via deze link naar de website van de EO.

De gemeente Groningen handelt de aanvragen voor subsidie voor groene daken graag snel af, maar dat moet ook zorgvuldig gebeuren. Bij de afhandeling hoort onder meer de controle of de groene daken daadwerkelijk zijn aangelegd. Dat gebeurt onder andere door het opvragen van foto’s van de aangelegde groene daken. Soms zitten daar heel leuke foto’s bij, zoals deze van een groen dak aan de Remmingaweg in Haren.

groen dak Remmingaweg Haren (foto Hans Duursma)

De bewoner heeft zijn schuur zelf gebouwd. En vervolgens heeft hij een groen dak op zijn schuur laten leggen. En hij is duidelijk tevreden met het resultaat.

De Fongersplaats in de Rivierenbuurt omtoveren tot een bloeiende verblijf- en speelplek. Het kan buurtbewoner Gijs van der Kroef niet snel genoeg gaan en daarom heeft met het ‘groenclubje’, samen met de Vereniging van Eigenaren (VvE) en de gemeente, de eerste groene stappen gezet.

Veel steen
De Fongersplaats, een appartementencomplex vlak bij de Hereweg, heeft een grote binnenplaats met een kinderspeelplek. Maar: er is te veel steen. Gijs vindt dit niet alleen. ‘We hebben veel buurtcontact, en we zaten in de zomer vaak op het pleintje, biertje erbij, dan raak je aan de praat, komen er ideeën. Veel mensen zien potentieel voor vergroening.’ Inmiddels staan ze informeel bekend als ‘groenclubje’. Hun doel? ‘Meer biodiversiteit, het hele jaar door bloei. Onze inspiratie is een tuin als de buurttuin Oosterpoort.’

Meerjarige bloembollen
Met behulp van de VvE zijn de eerste stappen gezet. ‘Eind november zijn meerjarige bloembollen geplant die dit voorjaar opkomen. En we maken een tuintje om de ondergrondse afvalcontainer heen. Misschien naïef, maar we hopen dat mensen er dan minder snel hun afval naast dumpen.’ De gemeente betaalde de helft uit het project ‘Masterplan Vleermuizen’, dat gefinancierd wordt met provinciale subsidie voor biodiversiteit. De VvE betaalde de andere helft.

Groenclubje
Want meer biodiversiteit in de Rivierenbuurt komt ook ten goede aan vogels, vleermuizen, vlinders en insecten. Zij krijgen nu meer foerageergebied. Daarom wil het Groenclubje meer, zoals inheemse insectenlokkende planten in de borders, hoger gras, herfstbladeren als compost, een groene muur. Gijs, lachend: ‘Het gaat mij soms niet snel genoeg. Maar we moeten het in fases doen.’ Ernstiger: ‘Een groenere omgeving zorgt ook voor een aangenamer verblijf voor mensen. De warmte blijft minder hangen ’s zomers. We moeten de natuur koesteren.’

Wilt u ook vergroenen met uw straat of buurt? Op deze sites vindt u informatie over geveltuinen en buurtmoestuinen.

Met een paar enthousiaste buurtgenoten kun je veel bereiken, zo leerde de eerste online Buurttafel van de BOBO, de Bewonersorganisatie Binnenstad Oost, over vergroening van de stad en de wijk (29 januari). Ook als je in een straat woont als de Tuinstraat (‘zo groen, je waant je haast in Zuid-Europa zo mooi is het daar’, aldus de nieuwe Groene Burgemeester van Groningen Peter Bootsma). Een aantal bewoners nam al in 2005 het initiatief om de straat met geveltuinen te vergroenen, maar sindsdien zijn er steeds meer studenten komen wonen met vaak wat minder affiniteit met het onderhoud van de geveltuinen. ‘Maar zelfs een verwaarloosd geveltuintje is meer waard dan geen geveltuintje’, stelt Jakobine von Dömming, bestuurslid van BOBO met vergroening in haar portefeuille.

Wat de bewoners allemaal aan vergroening doen en willen doen is te zien in de opname die van de Buurttafel is gemaakt. Jakobine interviewt over dit thema Peter Bootsma, buurtgenoot Ferry Giebels en de onvermoeibare coördinator groenparticipatie van de gemeente Laurens Stiekema, waarna voorzitter Henk Boldewijn afsluit met een interview met Hedwig de Boer, projectmanager Herinrichting Damsterplein (Henk: ‘We maken van het Damsterplein het Damsterpark!’).

Wat steeds weer terugkomt, is dat je een paar enthousiaste buurtgenoten moet hebben die van groen houden en die de kar willen trekken. Dan kun je veel bereiken. In de woorden van Laurens Stiekema: ‘De basis van het gemeentebeleid is dat als bewoners het initiatief nemen er best veel mogelijk is.’ Laurens denkt graag mee over zaken als welke planten geschikt zijn en wat haalbaar is, maar de bewoners zijn ‘in the lead’. Of het nu over geveltuintjes of groene daken gaat, het ‘vliegt volledig uit de bocht’, oftewel: het gaat geweldig. Werden er in 2010 nog zo’n 50 geveltuintjes aangelegd, vorig jaar waren dat er al zo’n 700.

Begint het met de lente op komst te kriebelen en wilt u zelf met buurtgenoten aan de slag om uw straat of buurt te vergroenen?
Ga dan naar: gemeente.groningen.nl/geveltuin-aanvragen-of-boomtuin-adopteren en/of naar: gemeente.groningen.nl/tegel-eruit-plant-erin.